Blog > Komentarze do wpisu
Wielka Synagoga w Łodzi - wspomnienie. The Great Synagogue of Lodz.

Nasze piękne miasto, jak wiele mu podobnych w czasie wojen światowych poniosło nieodwracalne straty. Jednym z akspektów tych strat w wypadku Łodzi jest niemalże całkowity zanik w mieście sakralnej architektury żydowskiej. W wyniku działań z 1939 i 1940 roku większość łódzkich synagog została zniszczona, spalona i rozebrana finalnie znikając z plenerów miasta. Wielka to szkoda, piszę to jako Łodzianin z krwii i kości, który lubuje się w swoim mieście. Te zapomniane budowle stanowiły bowiem przede wszyskim arcyciekawe wizualnie i architektonicznie obiekty, z których rad był zapewne każdy kto miał okazję na nich niegdyś zawiesić oko. Były to budowle bardzo charakterystyczne i niepowatarzalne - to tak, jakby nagle zburzono łódzką Archikatedrę. Ciężko to sobie wyobrazić, prawda ? Co nam pozostało do dziś ? Albumy, stare pocztówki ... a ostatnio strony w Internecie.

Plac z obeliskiem, w miejscu Synagogi

Tym krótkim wpisem chciałbym zwrócić na bodajże najpiękniejszy ze zniszczonych przez Niemców obiektów - Żydowską Synagogę Wielką, która stała na zbiegu obecnych ulic Zielonej i Kościuszki. Obecnie w jej miejscu znajduje się pusty plac z mini ryneczkiem i postojem taksówek. Od kilku miesiecy, w głębi placu, na ścianie sąsiedniej kamiennicy powieszono sporych rozmiarów banner, który przypomina o tym, że stała tutaj owa synagoga. Na rogu placu jest również mały monument poświęcony synagodze.

Jako, że zapewne wielu z Was ten budynek mniej lub bardziej kojarzy ze zdjęć archiwalnych postanowiłem zaprezentować mały mix współczesności z przeszłością ... Tak to mogłoby dziś wyglądać gdyby nie pech historii.

Synagoga Wielka w Łodzi

Niestety to tylko montaż starej pocztówki z fotką współczesną ... amatorski nieco może, ale chodziło głównie o zaprezentowanie wielkości i piękna tego nie istniejącego już budynku.

Synagoga Wielka w Łodzi

Był to przepiękny, monumentalny budynek o nieprzeciętnej urodzie. Synagoga zbudowana została z funduszy łódzkich fabrykantów m.in.: Izraela Poznańskiego, Joachima Silbersteina i Karola Scheiblera. Projekt wykonał Adolf Wolff ze Stuttgartu, choć oficjalnie był zatwierdzony przez Hilarego Majewskiego. Budowa rozpoczęła się w 1881 roku.

Synagoga Wielka w Łodzi

Synagoga była przeznaczona dla żydowskiej burżuazji, zasymilowanej z polską kulturą. Wstęp do świątyni umożliwiały tylko specjalne przepustki, wydawane najbogatszym Żydom, przede wszystkim tym, którzy sponsorowali jej budowę. Wedle przekazów i relacji rytuały duchowe często były odprawiane w języku polskim. Sąsiadowała z budynkiem Dowództwa Okręgu Korpus nr. IV w Łodzi, siedziby okręgowych władz wojskowych - w tym budynku do dziś znajduję się rektorat Akademii Medycznej.

Synagoga Wielka w Łodzi

 

Synagoga Wielka w Łodzi

Po wybuchu II wojny światowej, już 6 września 1939 roku Łódź znalazła się pod okupacją niemiecką. W wyniku represji jakie nastąpiły większość łódzkich synagog została zniszczona. Synagoga Wielka została wpierw zbeszczeszczona, później ją spalono a na końcu wysadzono i rozebrano. Jej kres nastąpił w listopadzie 1939 roku, resztki gruzów wywieziono i uprzątnięto w początku 1940 roku.

Wielka Synagoga w Łodzi

Jakiś cudem do naszych czasów zachowały się zdjęcia prezentujące te smutne chwile demolowania synagogi przez Niemców. Są to zdjęcia prywatne, robione zwykle przez niemieckich żołnierzy. Kilkanaście dni temu, na niemieckiej aukcji internetowej pokazał się zestaw 4 fotografii pokazujących moment wysadzenia synagogi. Poniżej prezentuje te dramatyczne fotografie:

Łódź - Great Synagogue

Synagoga Wielka w Łodzi

Synagoga Wielka w Łodzi 1939

--------------------------------------------------------

The Great Synagogue of Łódź, Poland, was built in 1881, designed by Adolf Wolff and paid mostly by local industrialists, e.g. Izrael Poznański, Joachim Silberstein and Karol Scheibler. During the dark days of Second World War, when Lodz was under Nazi occupation the synagogue was burnt down, and blown up by Germans in November 1939 and dismantled in 1940.

Polecam do poczytania:

  • http://www.synagogi.lodz.pl/synagogi/wielka/tekst.htm

 

wtorek, 18 marca 2008, bolas

Komentarze
2008/03/18 13:44:54
Bardzo się cieszę, że Łódź jest tematem kolejnego ciekawego fotobloga. Pozdrawiam!
-
2010/11/18 02:23:47
Ja tez nie mogę przeboleć tej Synagogi, byłby to dzisiaj jeden z najwspanialszych zabytków Łodzi...:(
-
Gość: ja, acox128.neoplus.adsl.tpnet.pl
2011/02/22 21:30:36
odbudujmy ją... proszę!