Kategorie: Wszystkie | FotoVaria | O blogu i autorze | Rzut oka na Kresy | Łódź moje miasto
RSS
środa, 06 maja 2009
Święta Góra Grabarka

Dziś nieco o Kresach, tyle że tych jeszcze po naszej stronie. Korzystając z majowego weekendu miałem okazję odwiedzić Podlasie Nadbużańskie, a wśród wielu jego atrakcji również słynną Grabarkę - Świętą Górę polskiego prawosławia. Pojechałem tam z czystej ciekawości, bowiem od dawna słyszałem o niej wiele ciekawostek, pociąga mnie czysto poznawczo zjawisko prawosławia a jeszcze miałem do pokonania zaledwie 20 kilometrów. Grabarka znajduję się praktycznie pod białoruską granicą, w województwie podlaskim, powiat siemantycze.

Czym jest owa Święta Góra Grabarka ? Może nieco za Wikipedią:

Jest najważniejszym miejscem kultu religijnego dla wyznawców prawosławia w Polsce, tak jak dla katolików jest nim Jasna Góra. Współczesne pielgrzymki na Grabarkę mają charakter ekumeniczny. Początki świętej Góry sięgają XII wieku, a więc czasu wprowadzenia chrześcijaństwa na tych ziemiach. Wówczas powstały też pierwsze cerkwie, których duchowni utrzymywali kontakty z Rusią Kijowską i Włodzimiersko-Halicką. Grabarka zyskała rozgłos na początku XVIII wieku. Latem 1710 roku wybuchła w pobliskich Siemiatyczach epidemia cholery. Nie nadążano grzebać ofiar strasznej choroby. Jak głosi tradycja prawosławia, w tym czasie pewnemu staruszkowi zostało objawione, aby ludzie zrobili krzyż i zanieśli go na Grabarkę. Każdy, kto dotarł do Góry, przed którą wzniesiono błagalne modlitwy i obmył twarz wodą ze źródła u jej podnóży, został uratowany. Epidemia ustała. Na pamiątkę tamtego ocalenia miejscowa ludność jako wotum wybudowała na wzgórzu kaplicę. A woda do dziś uchodzi za cudowną i zgodnie ze zwyczajem, po przetarciu twarzy zwilżoną w niej chusteczkę należy zostawić na miejscu, w ten sposób symbolicznie pozbywając się choroby. Pielgrzymi zaś, jak przed wiekami, przynoszą krzyże, z którymi zanim je ustawią na górze, trzykrotnie na kolanach okrążają świątynię.

Grabarka, Święta Góra Prawosławia w Polsce

I właśnie owe krzyże stanowią o charakterze tego miejsca. Na szczycie niewielkiego wzniesienia są ich masy. Wielkie, ponad 3 metrowe krzyże poprzeplatane są z zupełnie normalnymi, mniejszymi i większymi oraz najmniejszymi, czasami nieprzekraczającymi paru centrymetrów. Są skupione na bardzo niewielkiej przestrzeni, przez co dosłownie na własne oczy można zobaczyć "las krzyży".Spotykamy ich wielkie ilości - zarówno starych jak i nowych, z inskrypcjami w języku polskim i w rosyjskim. Na samym wzgorzu znajduje się również śliczna drewniana cerkiew, prawosławny żeński monastyr oraz prawosławny cmentarzyk.

Do Grabarki prowadzi droga lokalna z pobliskich Siemiatycz w kierunku Hajnówki. Skręt do Grabarki znajduje się między wsią Kajanka i Moszczona Pańska. Można tam również dojechać koleją z Białegostoku, Hajnówki, Siedlec i Warszawy (stacja docelowa Sycze - skąd kilka minut drogi pieszo do Grabarki) lub autobusem PKS z Bielska Podlaskiego.

Technicznie: Kiev 4AM + Jupiter 12 2/35 mm + Ilford Pan 100.

Polecam:

 

wtorek, 24 marca 2009
Wilno, Ostra Brama

Będac na jesieni w Wilnie po raz kolejny miałem okazję do rzucenia okiem na słynną Ostrą Bramę. To miejsce to prawdziwa Mekka dla wielu naszych rodaków. Język polski słyszy się tam na każdym kroku. Sama Ostra Brama to pierwotnie jedna z bram miejskich wokół wileńskiej starówki. Wraz z fragmentem muru stanowi pamiątkę dawnych fortyfikacji miasta. W jej wewnętrznej częsci znajduję się Kaplica Ostrobramska z słynnym obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej.

Ostra Brama Wilno

Jakie zrobiła na mnie wrażenie za pierwszym razem ? Wyobrażałem ją sobie jako o wiele większą po pierwsze, stąd moje zdziwienie gdy w rzeczywistości okazała się raczej niską budowlą. Zawsze duże wrażenie robią na mnie miejsca kultu religijnego różnych wyznań - szczególnie te uważane za wyjątkowe. Często bowiem widać wkoło nich niecodzienne scenki - niektórzy się modlą idąc na kolanach, inni w tym samym czasie obok sprzedają kiełbaski, jeszcze ktoś inny robi zdjęcia, a obok w tłumie zwyczajnych przechodniów sunie żebrak dopijając piwko.

Ostra Brama Wilno

Zwykle pod Ostrą Bramą jest tłoczno. Ile razy jej nie widziałem, zawsze wkoło tłoczyły się wycieczki, zwykli ludzie czy drobni handlarze. W średniowieczu istniał zwyczaj, że we wnękach wież bramnych, nad bramą, umieszczano święte obrazy. Wilno pierwotnie miało pięć bram miejskich, w tym Brama Miednicka (od drogi prowadzącej do Miednik). Brama ta nazywała się też Ostrą, od nazwy części południowego przedmieścia, które nazywało się Ostry Koniec. Na Bramie pierwotnie znajdował się napis w języku polskim "Matko Miłosierdzia, pod Twoją obronę uciekamy się", jednak w 1867 z polecenia Rosjan usunięto go zamieniając na łaciński. Po odzyskaniu Wilna przez Polskę pierwotny napis przywrócono, jednak po 1946 ponownie go usunięto zastępując łacińskim.

Wilno, Ostra Brama

Do poczytania:

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Ostra_Brama
  • http://przewodnik.onet.pl/1168,1823,1061267,1061269,artykul.html
  • http://www.radzima.org/pub/pomnik.php?lang=pl&nazva_id=vlvlviln47
środa, 10 grudnia 2008
Kamieniec Podolski Twierdza

Dziś zapraszam do jednej z najbardziej znanych twierdz Rzeczypospolitej - słynnego Kamieńca Podolskiego. Miałem okazję obejrzeć go w maju 2007 roku. Robi niesamowite wrażenie. Stare miasto jak i twierdza są położone na lekkim wzniesieniu. Otacza je niesamowity wąwóz wyżłobiony przez koryto Smotrycza i w efekcie do miasta i twierdzy można dostać się jedynie przez jeden most lub właśnie przez zamek. Nic dziwnego, że dzięki tak niesamowitym warunkom Kamieniec Podolski słynął z wielu zaciętych walk obronnych w zupełnym odcięciu. Dorównać temu miejscu może chyba jedynie pobliski Chocim - ustępuję on jednak znacznie jeżeli chodzi o rozmiary. Korzystając z wolnej chwili zmontowałem mały klipik - oto Kamieniec Podolski jaki pozostał do dziś w mej pamięci:

 

 

Nieco z historii Kamieńca. Pierwsza wzmianka odnosi się do połowy XIV wieku. Mozliwe że w 1352 r. miasto zostało przelotnie opanowane przez Kazimierza Wielkiego, następnie znajdowało się pod rządami władających Podolem kniaziów Koriatowiczów starających się zachować maksimum niezależności swego księstwa dzięki politycznemu balansowi pomiędzy Polską (okresowo w latach 1366-1370 byli lennikami Kazimierza Wielkiego), Wielkim Księstwem Litewskim oraz Węgrami. Po usunięciu Koriatowiczów przez Witolda działającego z inspiracji Jagiełły (1394 rok), Kamieniec Podolski przechodził z rąk do rąk: w latach 1395-1399 był w rękach polskich (władał nim Spytko II z Melsztyna), w latach 1399-1402 w rękach Wielkiego Księstwa Litewskiego pod rządem Świdrigiełły, w latach 1402-1411 znowu w rękach polskich, w latach 1411-1430 przejęło władzę nad nim Wielkie Księstwo Litewskie. Rządy polskie ustabilizowały się w Kamieńcu dopiero od końca 1430 roku. W roku 1434 miasto zostało stolicą nowo utworzonego województwa podolskiego. Z uwagi na obronne położenie w zakolu rzeki Smotrycz i rozbudowaną sieć fortyfikacji powszechnie uważane za najpotężniejszą warownię Rzeczypospolitej, miejsce wielu bitew i oblężeń.

W czasie wojen polsko-tureckich w II poł. XVII wieku, w 1672 sułtan Mehmed IV obległ Kamieniec ze 100-tysięczną armią wyposażoną m.in. w nowoczesną, obsługiwaną przez Francuzów, artylerię. Po krótkim oblężeniu, w sierpniu 1672, szczupła załoga poddała Kamieniec oblegającym. Podczas ewakuacji zamku nastąpił wybuch w prochowni, podobno to zrozpaczony major artylerii kamienieckiej Hejking zapalił lont. W wybuchu zginął m.in. komendant obrony zamku, pułkownik Jerzy Wołodyjowski.

Na mocy 1672 zawartego przez Michała Korybuta-Wiśniowieckiego traktatu w Buczaczu Kamieniec wraz z Podolem i województwem Bracławskim należał w latach 1672-1699 do Imperium osmańskiego jako czternasta w Europie prowincja - Ejalet kamieniecki. W Kamieńcu, (stolicy Ejaletu) ulokowano potężny, jeden z pięciu największych - obok Belgradu, Budy, Kandii i Bagdadu - garnizonów Imperium. Ziemie te wróciły do Rzeczypospolitej na mocy Pokoju w Karłowicach 1699. Pozostałością z czasów tureckich w Kamieńcu jest minaret przy katedrze Św. Piotra i Pawła. Po odzyskaniu miasta w 1699, zgodnie z traktatem pokojowym, minaret z półksiężycem pozostawiono. Ustawiono na nim drewnianą figurę Matki Boskiej. W 1756 zastąpiono ją sprowadzoną z Gdańska, wykonaną ze stopu miedzi i srebra, mierzącą 4.5 m pozłacaną rzeźbą. Katedra kamieniecka jest jedynym na świecie kościołem katolickim, przed którym stoi minaret.

Po opuszczeniu Kamieńca rolę kluczowego punktu obrony tego regionu Rzeczypospolitej sprawowały zbudowane nieopodal, przy ujściu Zbrucza do Dniestru, z polecenia Sobieskiego Okopy Świętej Trójcy. O nich już niebawem postaram się napisać. Od 1793 r. w granicach Rosji, Kamieniec został siedzibą guberni podolskiej, później tylko powiatu kamienieckiego. W 1920 roku znalazł się na terenie radzieckiej Ukrainy, choć bolszewicy planowali oddać miasto Polsce. Przez długi czas był siedzibą obwodu w Ukraińskiej Republice Radzieckiej, przeniesioną później do miasta Chmielnicki.

Jak dojechać ? Chyba najwygodniej koleją - są doskonałe połączenia z Kijowa i Krzemieńca. Jeżdzi też masa autobusu z rejonu np. Stanisławowa. Dla kogoś jadącego z Polski najwygodniej i najtaniej chyba koleją z Lwowa z przesiadką właśnie w Krzemieńcu. Można również próbować dojechać do Stanisławowa i próbowac szukać marszrutki/autobusu. Na pewno podobne połączenia znajdziemy z Czerniowców, Czortkowa, Trembowli, Buczacza a może i również z Kołomyji. Ja dostałem się do Kamieńca autobusem złapanym na stopa w Stanisławowie (Iwanofrankiwsk) - przez Buczacz, Czortków i Skałę Podolską, a finalnie Chocim i Okopy Św. Trójcy.

Więcej w sieci:

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Kamieniec_Podolski
  • http://www.kresywschodnie.republika.pl/kamieniec/kamieniec.html
  • http://www.rosjapl.info/ukraina/kamieniec_podolski.php
  • http://mwolter.republika.pl/kamieniec_podolski.htm
  • http://www.lwow.com.pl/kamieniec/kamieniec.html

Muzyka w filmie:

  • Orkiestra Św. Mikołaja "Pod Kamieńcem" - http://www.mikolaje.lublin.pl
 
1 , 2 , 3
| < Marzec 2017 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
Zakładki:
Fotografia:
O Kresach
O Łodzi:
Podróże:
Polecam:
Pozostałe miasta: